Klavyeye bakmadan yazma
Klavyeye bakmadan yazmaya geçmek için parmakları temel sıraya koyar, her harfe hep aynı parmakla basar ve gözünüzü yalnızca ekrandaki metinde tutarsınız. İlk dönemde hızınız bakarak yazdığınız hızın altına düşer. Bu dönemde doğru parmakla ve bakmadan basılan tuşları ölçün; günlük yazışmalarınızda da bakmadan yazın.
Kör yazma (İngilizcede touch typing), tuşların yerini gözle aramadan, parmakların tuş konumlarını hafızadan bulduğu yazma yöntemidir. 10 parmak yazmada amaç da budur: parmaklar tuşları bulurken göz metinde kalır. Aşağıdaki plan, parmak yerleşimini öğrendikten sonraki ilk iki hafta için. Hangi parmağın hangi tuşa bastığını henüz bilmiyorsanız önce 10 Parmak Klavye: F ve Q Klavyede Parmak Yerleşimi yazısına bakın.
Sınavda neden klavyeye bakmamak gerekir?
Adalet Bakanlığı'nın uygulamalı sınav değerlendirme kriterlerine göre sınav metni ekrana gelir ve program tarafından sınav anında seçilir. Basılı metinden yazmak isteyen adaylara fiziki çıktı verilmez. Yani üç dakika boyunca okuduğunuz metin de yazdığınız metin de aynı ekrandadır.
Klavyeye bakan aday her bakışta metindeki yerini yeniden bulmak zorunda kalır. Göz yerini kaybedince ya aynı kelimeleri yeniden yazarsınız ya da birkaç kelimeyi atlarsınız. İlana göre barajı geçmek için kelimelerin yanlışsız ve tekrarsız yazılması gerekir. Kriterlere göre ayrı ayrı veya peş peşe toplam 22 ve üzeri kelime atlanırsa, yazılan kelime sayısına bakılmaksızın sınav başarısız sayılır. Atlama ve tekrar hatalarının ayrıntısı Klavye Sınavında Hatasız Yazma yazısında.
İlk günlerde hız neden düşer?
Bakarak yazmaya yıllarca alışmış biri için bu yöntem başta daha hızlıdır. Yechiam ve arkadaşlarının 2003'te Human Factors dergisinde yayımlanan çalışması bu geçişi inceler ve üç aşama tarif eder:
| Aşama | Ne olur |
|---|---|
| 1 | Kör yazma her metinde bakarak yazmaktan yavaştır |
| 2 | Alıştırma metinlerinde kör yazma öne geçer, günlük metinlerde hâlâ geride kalır |
| 3 | Kör yazma her metinde bakarak yazmayı geçer |
Çalışmaya göre kursu başarıyla bitirmek, kör yazmanın günlük kullanımda süreceğini garanti etmez. Eğitim birinci ya da ikinci aşamada biterse insanlar o an daha hızlı sonuç veren yönteme, yani bakarak yazmaya geri döner. Yazarlar bu eğilimi "melioration" olarak adlandırır: anlık kazancı en yüksek olanı seçme eğilimi.
İlk iki haftada amaç, bakarak yazmaya geri dönmeden ikinci aşamaya varmak. Bu sürede hız testinden düşük sonuç almanız planın bozulduğu anlamına gelmez.
14 günlük geçiş planı
Plan, temel sıranın ve tüm harflerin yerini bildiğinizi varsayar. Her günü tek oturumda yapabilirsiniz. Günlük süreyi kendi programınıza göre belirleyin, ama her gün çalışın.
| Gün | Odak | O günün kuralı |
|---|---|---|
| 1 | Bakarak yazdığınız hızı kaydedin, sonra temel sırada bakmadan harf dizileri | Ölçümü bir kez yapın ve kenara koyun |
| 2-3 | Temel sıra ve işaret parmaklarının yana uzandığı tuşlarla kısa kelimeler | Yanlış tuşa basınca bakmayın, çıkıntılı tuşlardan yerinizi bulun |
| 4-5 | Üst sıra harflerini içeren kelimeler | Her kelimeden sonra parmakları temel sıraya döndürün |
| 6 | Alt sıra harfleri ve Türkçe karakterler | Takıldığınız harfleri bir listeye yazın |
| 7 | Türkçe karakterli kelimeler, gün sonunda 1 dakikalık ilk ölçüm | Hızı değil, kaç kez klavyeye baktığınızı not edin |
| 8-10 | Listedeki harfleri içeren kelimeler, sonra kısa cümleler | Yavaş ve sürekli yazın, durup bakmayın |
| 11-12 | Noktalamasız, küçük harfli düz metin | Gözünüz yalnızca ekranda |
| 13 | 3 dakikalık deneme | Doğru kelime sayısını yazın |
| 14 | 3 dakikalık ikinci deneme, ilk günkü ölçümle karşılaştırma | Fark negatifse de plana devam edin |
Ölçümleri klavye hız testinde yapın; test süresini 1, 2, 3, 5 veya 10 dakika olarak seçebilirsiniz. 13. ve 14. günlerde süreyi sınavdaki gibi üç dakikaya ayarlayın. Bu iki günü bir sınav provasına çevirmek isterseniz Evde Sınav Ortamı Yaratma yazısına bakın.
Bu plan bir haftalık ya da aylık sınav programının yerini tutmaz. On dördüncü günden sonra çalışmayı seviyenize göre sürdürmek için Katiplik Çalışma Programı yazısındaki seviye tablosunu kullanın.
Bakarak yazmaya geri dönmemek için
Geri dönüş çoğunlukla çalışma saatinin dışında, günlük yazışmalarda olur. Yechiam ve arkadaşlarının çalışması da geri dönüşü, kurstan sonra öğrencilerin kendi ödevlerini yazdığı dönemde inceliyor. Aşağıdaki kuralları alıştırmanın dışında da, bilgisayarda yazdığınız her şeyde uygulayın:
- Mesaj, e-posta, not, ne yazarsanız iki hafta boyunca bakmadan yazın. Yavaş olacaksınız, bu normal.
- Gözünüz klavyeye kaçıyorsa ellerinizin üstünü bir bezle ya da kartonla örtün, o zaman bakamazsınız.
- Yanlış tuşa bastığınızda klavyeye bakmayın. İşaret parmaklarınızla çıkıntılı tuşları yoklayın, temel sıraya oturun, devam edin. Sınavda evdekinden farklı bir klavyeyle karşılaşmaya nasıl hazırlanacağınızı Adliyede Hangi Klavye Kullanılır? yazısında anlattık.
- Bir harfi sürekli yanlış parmakla basıyorsanız o harfi içeren kelimeleri ayrıca yazın. Parmağın yolunu düzeltmeden hızlanmaya çalışmak hatayı kalıcı yapar.
- Kendi hızınızı her gün ölçmeyin. Günlük dalgalanma moral bozar; ölçümleri planda yazan günlere bırakın.
On dördüncü günde nerede olmalısınız?
Başlangıç hızı ve günlük çalışma süresi kişiden kişiye değiştiği için kesin bir hedef sayı yok. Kendinize şu üç soruyu sorun:
- Bütün harfleri klavyeye bakmadan yazabiliyor musunuz? Bakmadan bulamadığınız harf kaldıysa o harflere birkaç gün daha ayırın.
- Hata yaptığınızda klavyeye bakmadan yerinize dönebiliyor musunuz?
- Günlük yazışmalarınızı bakmadan yapabiliyor musunuz?
Üçüne de evet diyorsanız sınav metinleriyle çalışmaya geçebilirsiniz. Sitedeki yazma testinde çıkmış zabıt, icra ve CTE metinleri var. Bunları imlasız modda yazın, çünkü güncel sınav metinleri küçük harfli ve noktalamasız. Bu noktada hızınız hâlâ bakarak yazdığınız hızın altında olabilir. Sınav barajı üç dakikada yanlışsız ve tekrarsız en az 90 kelimedir (2026 ilanı); bu hıza ulaşmak, kör yazma oturduktan sonraki çalışmanın işidir.
Sık Sorulan Sorular
Klavyeye bakmadan yazmayı kaç günde öğrenirim?
Herkes için geçerli bir gün sayısı yok. Yukarıdaki plan, tüm harfleri bakmadan bulabilecek duruma gelmek için iki hafta öngörür. Daha uzun sürerse eksik kalan harflere ek gün ayırın.
Bakarak daha hızlı yazıyorum, yine de geçmeli miyim?
Sınav metni ekranda geldiği için klavyeye her bakışınız metindeki yerinizi kaybetme riski taşır. Yerini kaybeden aday ya aynı kelimeleri yeniden yazar ya da kelime atlar; toplam 22 ve üzeri atlama sınavı başarısız sayar. Kör yazma bu riski azaltır.
Klavyenin üstünü kapatmak gerekli mi?
Zorunlu değil. Gözünüz sık sık klavyeye kayıyorsa ellerinizi örtün; örtünün altındaki tuşlara bakamazsınız. Bakmadan yazabildiğiniz anda örtüyü kaldırabilirsiniz.
Hata yaptığımda düzeltmeli miyim?
Alıştırmada hatayı fark ettiğinizde klavyeye bakmadan temel sıraya dönmek, düzeltmekten daha önemlidir. Sınavda hata anında nasıl davranacağınızı önceden belirleyip denemelerde hep aynı şekilde uygulayın.
Kaynaklar
- Yechiam, E., Erev, I., Yehene, V. ve Gopher, D. (2003). Melioration and the Transition from Touch-Typing Training to Everyday Use. Human Factors, 45(4), 671-684
- Adalet Bakanlığı PGM, Sözleşmeli Zabıt Katibi Uygulamalı Sınav Metinleri ve Değerlendirme Kriterleri (13.07.2026)
- Adalet Bakanlığı PGM, 2026 Sözleşmeli Personel Alımı İlanı